Blochain veel effectiever voor effectenhandel

Vier van 's werelds grootste banken grijpen naar de technologie van digimunt bitcoin om de handel in aandelen en obligaties efficiënter te maken. UBS, Deutsche Bank, Santander en BNY Mellon hopen dat blockchain, zoals

de bitcointechnologie heet, een alternatief kan vormen voor het stroperige proces van het afwikkelen van beurstransacties.
Ingewikkeld, traag en duur
Dat hebben de betrokken banken woensdag bekendgemaakt, na een eerder bericht van de Financial Times.
'Op dit moment is de handel tussen banken en instellingen ingewikkeld, traag en duur', aldus Julio Faura, hoofd onderzoek en innovatie bij Santander tegen de FT. 'Daarom hebben we grote backoffice-afdelingen. Hiermee kunnen we het stroomlijnen en efficiënter maken.'
Twee dagen
Financiële transacties, zoals de handel in aandelen en obligaties, hebben nu na het moment van transactie nog twee dagen voordat ze administratief volledig afgehandeld zijn. Tussen transactie en daadwerkelijke betaling zit dus twee dagen.
Daardoor is er nu bijvoorbeeld een centrale tegenpartij nodig die het risico wegneemt dat een van de betrokken partijen in die twee dagen niet aan zijn verplichtingen kan voldoen. Omdat veel spelers gedurende de dag een groot aantal transacties uitvoert, maakt deze centrale tegenpartij aan het eind van de handelsdag ook de balans op van alle transacties die die speler in een bepaald effect heeft gedaan. Door dit 'netteren' worden al die transacties weergegeven als één positie.
Dure aangelegenheid
Dit proces van clearing en settlement is daardoor kostbaar: jaarlijks geeft de industrie er $65 mrd tot $80 mrd aan uit, aldus onderzoeksbureau Oliver Wyman.
Informatie versleutelen
Blockchain moet daar een einde aan maken, door clearing en settlement vrijwel onmiddellijk na de transactie af te ronden. Dat heeft als belangrijk voordeel dat kapitaal dat nu tijdens dat afwikkelingsproces als onderpand vastzit, kan worden vrijgespeeld.
Blockchain is het onderliggende idee van de bitcoin; een decentraal netwerk van computers die gezamenlijk een soort database bijhouden. In de kern is het een manier om administratie te voeren, een oplossing om informatie versleuteld te distribueren.
Gesloten systeem
UBS was met fintechbedrijf Clearmatics al bezig met het ontwikkelen van de technologie, en de andere drie banken sluiten zich daar nu bij aan, samen met broker ICAP. Anders dan de bitcoin, waar iedereen aan mee kan doen, wordt de blockchain van de banken 'gesloten': alleen toegankelijk voor betrokken partijen.
Eigen digitale munt ontwikkelen
Het zestal zal dan ook niet de bitcoin gebruiken, maar ontwikkelt een eigen digitale munt, de 'Utility Settlement Coin' (USC). Die moet door centrale banken en toezichthouders worden geaccepteerd als veilige manier om de onderliggende financiële waarde te verhandelen en vertegenwoordigt valuta in de echte wereld: euro's, dollars of ponden bijvoorbeeld. De eerste tests in de echte markt gaan nu van start, maar commerciële toepassing zal nog tot 2018 op zich laten wachten.
Geen Nederlandse inmenging
De Nederlandse banken zullen niet op korte termijn instappen bij USC. ING laat weten: 'We nemen zitting in het R3 consortium (een samenwerking van veertig banken om blockchain-technologie te ontwikkelen, red.) en kijken naar allerlei toepassingsmogelijkheden van blockchain, maar in dit specifieke domein zijn we (nog) niet actief.
Met dit initiatief kan clearing en settlement sneller en efficiënter worden', aldus ABN Amro. 'Voorwaarde is wel dat de centrale banken meedoen.' De bank zet ook kanttekeningen. 'De vraag is hoeveel van dit soort initiatieven/samenwerkingsverbanden naast elkaar kunnen bestaan en wat uiteindelijk de standaard gaat worden.'
Clearing en settlement van effectentransacties geldt als sinds het begin van bitcoin als een van de kansrijke toepassing van blockchain. De USC is dan ook niet het enige initiatief op dit gebied. Zo ontwikkelt Goldman Sachs SETLcoin, en heeft Citigroup zijn Citicoin.